Hvør tosar vegna tey, sum standa upp tíðliga, arbeiða hart og halda Føroyum koyrandi? Tað er ein spurningur, vit eiga at tora at seta, tí arbeiðsfólk, sjófólk og handverkarar eru ein týðandi partur av grundarlagnum undir føroyska samfelagnum. Tey byggja, veiða, framleiða og syrgja fyri, at gerandisdagurin hjá okkum øllum hongur saman. Tey kenna veruleikan á arbeiðsplássunum, vita, hvat tað krevur at standa í vakt, arbeiða á sjónum og brúka kroppin dag eftir dag. Men hvar eru hesi fólkini, tá avgerðirnar verða tiknar í Løgtinginum?

Tað tykist, sum um frástøðan millum politiska skipanin og gerandisdagin hjá vanligum arbeiðsfólki er vorðin ov stór. Nógv av teimum, sum taka avgerðir um arbeiðsmarknaðin og livikorini hjá fólki, hava eina aðra bakgrund enn tey, sum hvønn dag standa mitt í arbeiðslívinum. Tað er sjálvandi einki galið við at hava eina akademiska útbúgving. Vit hava brúk fyri vitan, fakligum førleikum og ymiskum sjónarmiðum. Men vit hava eisini brúk fyri fólki, sum hava roynt veruliga arbeiðslívið og vita, hvat tað merkir at hava langar arbeiðsdagar, skiftivaktir, kropsligt slit og ábyrgd fyri, at arbeiðið verður gjørt.

Tí tað er munur á at lesa um arbeiðslívið og sjálvur at hava staðið í tí. Tað er munur á at tosa um sjófólk á einum fundi og at vita, hvat tað merkir at vera burtur frá familjuni. Tað er munur á at viðgera arbeiðsbyrðu á pappírinum og sjálvur at kenna slitið eftir eitt langt arbeiðslív. Tá politiskar avgerðir verða tiknar um løn, arbeiðstíð, arbeiðsumstøður og livikor, eiga royndirnar hjá teimum, sum kenna henda veruleikan innanífrá, at telja við.

Tí eiga vit at spyrja, um Løgtingið hevur eina nóg góða javnvág millum ymiskar útbúgvingar, fakligar førleikar og lívsroyndir. Eru røddirnar hjá arbeiðsfólki, sjófólki og handverkarum nóg sjónligar? Fáa tey, sum kenna arbeiðslívið innanífrá, nóg stóran møguleika at ávirka tær avgerðir, sum fáa beinleiðis avleiðingar fyri teirra gerandisdag? Hetta snýr seg ikki um at seta akademikarar upp ímóti arbeiðsfólki, men um umboðan, javnvág og virðing. Eitt sterkt Løgting eigur at rúma bæði teimum, sum hava drúgvar útbúgvingar, og teimum, sum hava drúgvar royndir úr arbeiðslívinum.

Tá arbeiðsfólkið kennir seg fjart frá politiska valdinum, eigur tað at vera eitt tekin um, at vit mugu hyggja nærri at, hvussu okkara fólkaræði virkar í verki. Hvør skal tala at, tá arbeiðsbyrðan gerst ov stór? Hvør skal greiða frá, hvat langir arbeiðsdagar og skiftivaktir gera við familjulívið? Og hvør skal minna politikararnar á, at tað eru verulig menniskju aftan fyri tølini og avgerðirnar? Vit kunnu ikki vænta, at arbeiðsfólkið skal bera samfelagið á herðum sínum, uttan at tað eisini hevur eina sterka rødd, har kósin verður sett.

Tí er tørvur á einari vend. Vit hava brúk fyri fólkum í politikki, sum hava roynt eitt vanligt arbeiðslív, sum kenna ábyrgdina á arbeiðsplássinum, og sum skilja, hvussu avgerðirnar á tingi ávirka gerandisdagin hjá teimum, ið fara til arbeiðis hvønn morgun. Men tað krevur eisini, at arbeiðsfólkið sjálvt tekur lut. Fólk við royndum úr sjóvinnu, handverki, framleiðslu og øðrum vanligum arbeiðsplássum mugu tora at bjóða seg fram og taka lut í politiska arbeiðinum. Vit hava ikki bara tørv á, at onnur tosa um arbeiðsfólkið. Vit hava tørv á, at arbeiðsfólkið sjálvt er við til at taka avgerðirnar.

Løgtingið skal ikki bara umboða tey, sum sita við skriviborðið. Tað skal eisini umboða tey, sum standa á gólvinum, arbeiða á sjónum og halda samfelagið koyrandi. Eitt samfelag er sterkast, tá ymiskar royndir og sjónarmið sleppa framat. Tí er tað ikki nóg mikið, at arbeiðsfólkið verður róst fyri sítt týdningarmikla arbeiði. Tað skal eisini hoyrast, takast í álvara og hava veruligan møguleika at ávirka framtíðina.

Arbeiðsfólkið skal ikki bara bera Føroyar. Tað skal eisini vera við til at stýra teimum. Nú er tíð at fáa arbeiðsfólkið aftur á ting!

Heilsan
Jóhan Pauli Heimdal