Talið av málum um falskar pengar í Danmark er vaksið ógvusliga í ár. Longu fyrra hálvár í 2026 eru næstan tvífalt so nógv mál skrásett sum í øllum 2025. Gongdin kann eisini hava týdning í Føroyum, tí danskir seðlar og mynt kunnu brúkast her.
Tøl frá Danmarks Statistik vísa, at 921 mál um pengafalsan vóru skrásett í Danmark fyrstu seks mánaðirnar í ár. Til samanberingar vóru 475 mál skrásett í øllum 2025 og 625 í 2024.
Kann eisini raka Føroyar
Gongdin í Danmark er eisini viðkomandi fyri føroyingar. Føroyska og danska krónan eru sama gjaldoyra, og danskir pengaseðlar og myntir verða eisini brúkt í Føroyum.
Tí er møguleiki fyri, at falskir danskir pengar, sum eru í umferð í Danmark, eisini kunnu finna leiðina til Føroya – eitt nú við ferðafólki ella øðrum ferðandi millum londini.
Søren Hove Ravn, lektari á búskapardeildini á Keypmannahavnar Universiteti, sigur, at trupulleikin við falskum pengum hevur tvær síður. Í fyrsta lagi kann ein standa eftir við einum virðisleysum pappírslepa. Í øðrum lagi kann útbreiðsla av falskum pengum skaða álitið á kontantar pengar sum gjaldshátt.
Kontantar pengar byggja í stóran mun á áliti. Tá ein handil tekur ímóti einum 100-krónuseðli, ger handilin tað, tí hann hevur álit á, at seðilin seinni kann brúkast til at keypa okkurt annað fyri.
Er seðilin falskur, hvørvur hetta virðið.
Fólk eiga at kanna pengarnar
Søren Hove Ravn mælir tí fólki til at hyggja væl eftir pengunum, tey fáa í hondina.
Hetta er serliga viðkomandi, um goldið verður við einum stórum seðli, og fleiri smærri seðlar verða latnir aftur. Falskir seðlar kunnu vera so væl gjørdir, at teir ikki altíð verða uppdagaðir beinanvegin.
Verður ein falskur seðil ikki uppdagaður, fyrr enn eigarin sjálvur roynir at gjalda við honum, er tað viðkomandi, sum stendur við trupulleikanum.
Danska løgreglan hevur eisini fyrr í ár ávarað um falskar myntir, sum hava verið í umferð í fleiri løgregluøkjum.
Stórur evropeiskur trupulleiki
Danmark er ikki einsamalt um trupulleikan.
Í februar upplýsti Europol, at myndugleikar úr 18 londum í einari felags atsókn høvdu steðgað falskum seðlum og myntum við einum áljóðandi virði upp á umleið 1,2 milliardir evrur.
Atsóknin var serliga vend móti kriminellum netverkum, sum sendu falskar pengar við postinum. Sambært Europol vóru flestu sendingarnar úr Kina.
Samstundis verða kontantar pengar framvegis nógv brúktir í Evropa, hóast kort og fartelefonir fylla alsamt meira.
Nýggj tøl frá Evropeiska Miðbankanum, ECB, vísa, at meira enn helvtin av øllum gjøldum á fysiskum sølustøðum í evruøkinum framvegis verða gjørd við kontantum pengum.
92 prosent av sølustøðunum taka ímóti kontantum pengum, meðan 88 prosent taka ímóti gjaldskortum og 68 prosent taka ímóti fartelefonugjøldum.
Harumframt meta fyritøkur í kanningini kontantar pengar vera álítandi og tryggari enn fleiri talgildir gjaldshættir.
Men stóra útbreiðslan ger samstundis kontantar pengar áhugaverdar hjá falskmyntarum.
ECB upplýsti, at umleið 444.000 falskir evruseðlar vórðu tiknir úr umferð í 2025. Serliga vóru tað 20- og 50-evruseðlar, sum vórðu falsaðir. Hesir báðir seðlarnir stóðu fyri umleið 80 prosentum av øllum teimum falsku evruseðlunum, sum vórðu funnir.
Danska gongdin fyrstu seks mánaðirnar í 2026 bendir á, at trupulleikin við falskum kontantum pengum heldur fram við at vaksa – og við tøttum ferðasambandi og felags krónugjaldoyra er tað ein trupulleiki, sum eisini kann gerast sjónligur í Føroyum.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo



